ಪೋಷಕರ ಸಣ್ಣ ಬೈಗುಳ, ಮಕ್ಕಳ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಧಾರ!
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಾರತ್ತಹಳ್ಳಿಯ ಅಶ್ವತ್ಥನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಘಟನೆ ಈಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ವಿಷಯ ಸಣ್ಣದೇ ಆದರೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಮಾತ್ರ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವಂತಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಪೋಷಕರು ಬೈದಾಗ ಅಳುವುದು ಅಥವಾ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ 13 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಸಾಹಸವೋ ಅಥವಾ ಅತೀ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯೋ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿದೆ.
ಕೇವಲ ಟ್ಯೂಷನ್ಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪೋಷಕರು ಬೈದಿದ್ದನ್ನು ಸಹಿಸದ ಬಾಲಕಿ, ತನ್ನ 9 ವರ್ಷದ ತಮ್ಮನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಡುವ ಪ್ಲಾನ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ.
ಫ್ರೀ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣದ ‘ಧೈರ್ಯ’ ನೀಡಿದ ‘ಶಕ್ತಿ’ ಯೋಜನೆ
ಈ ಇಡೀ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ‘ಶಕ್ತಿ’ ಯೋಜನೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಇದನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಈ ಬಾಲಕಿ, ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾಳೆ.
ಅವಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹೀಗಿತ್ತು:
- ತನ್ನ ಬಳಿ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಬಸ್ ಚಾರ್ಜ್ ಬೇಕಿಲ್ಲ.
- ತಮ್ಮ ಇನ್ನೂ 9 ವರ್ಷದವನು, ಅವನಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕವನಾದ್ದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬಹುದು.
- ಹಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಗೆ ತಲುಪಬಹುದು.
ಇದೇ ಧೈರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರ ಸಂಜೆ 3 ಗಂಟೆಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಈ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪೊಲೀಸರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ ರೀತಿ
ಆತಂಕದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು, ರಂಗಕ್ಕಿಳಿದ ಪೊಲೀಸರು
ಸಂಜೆ ವೇಳೆಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಕಾಣದಿದ್ದಾಗ ಪೋಷಕರು ದಿಕ್ಕು ತೋಚದಂತಾದರು. ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೆಚ್ಎಎಲ್ (HAL) ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದರು. ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪೊಲೀಸರು ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು.
ಪೊಲೀಸರ ತಂತ್ರ ಹೀಗಿತ್ತು:
- ವೈರ್ಲೆಸ್ ಅಲರ್ಟ್: ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಫೋಟೋ ರವಾನೆ.
- ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪವರ್: ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಸಾರ.
- ಸಾರಿಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಜಾಗೃತಿ: ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತಪಾಸಣೆ ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದು.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಸುಳಿವು!
ಮಕ್ಕಳು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದ್ದ ಫೋಟೋವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರೊಬ್ಬರು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ತಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾದ ಪೊಲೀಸರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದರು.
ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಗಳು
ಸಣ್ಣ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಧಾರವೇಕೆ?
ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಕೇವಲ “ಟ್ಯೂಷನ್ಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಬೈದಿದ್ದಕ್ಕೇ ಮಕ್ಕಳು ಮನೆ ಬಿಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ್ದು. ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಹನೆ (Patience) ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಪೋಷಕರು ಹೊಡೆದರೂ ಅಥವಾ ಬೈದರೂ ಮಕ್ಕಳು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಾದಿಯನ್ನು ತಾವೇ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುವ ‘ತಪ್ಪು ಧೈರ್ಯ’ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಕುತೂಹಲ
’ಶಕ್ತಿ’ ಯೋಜನೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯೂ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ತೋರಿಸಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 13 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಗೆ ಹಣವಿಲ್ಲದೆ ಬಸ್ ಹತ್ತಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣದೆ, ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲು ಸಿಕ್ಕ ಒಂದು ‘ದಾರಿ’ಯಾಗಿ ಕಂಡಿದೆ.
ಸಮಾಜದ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು:
- ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ದುರ್ಬಳಕೆ: ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಯಾಣದ ಪಾಸ್ನಂತೆ ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು.
- ನಿರ್ವಾಹಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಸರಿಯಾದ ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡದಿರುವುದು.
- ಮಾಹಿತಿಯ ಅತಿರೇಕ: ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳು ಇಂತಹ ಐಡಿಯಾಗಳನ್ನು ಬೇಗನೇ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪೋಷಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಪಾಠ
ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದದ ಕೊರತೆ
ಬಹಳಷ್ಟು ಪೋಷಕರು ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಿಳಿಹೇಳುವ ಬದಲು, ನೇರವಾಗಿ ಬೈಯುವುದು ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದು ಅವರಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಅಥವಾ ಹಠವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.
ಪೋಷಕರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು:
- ಸ್ನೇಹಿತರಂತೆ ಇರಿ: ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಯ ಅಥವಾ ಆಸೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿರಬೇಕು.
- ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿ: ಉಚಿತ ಬಸ್ ಅಥವಾ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಎನ್ನುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಓಡಾಡಲು ಇರುವ ಸೌಲಭ್ಯವೇ ಹೊರತು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಲ್ಲದೆ ವರ್ತಿಸಲು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು.
- ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಟಿವಿ ಬಳಕೆ: ಮಕ್ಕಳು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಅವರು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇರಲಿ.
ಬಸ್ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪಾತ್ರ
ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟು ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಸ್ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಹ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಈ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಬರದಿರುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ.
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ: ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಂಡರೆ ತಕ್ಷಣ ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ್ (1098) ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು.
- ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ತಪಾಸಣೆ: ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (KSRTC/BMTC) ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿ, ಪೋಷಕರಿಲ್ಲದ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಂಡರೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು
ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ
’ಶಕ್ತಿ’ ಯೋಜನೆಯು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆದರೆ, ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಬಾಲಕಿಯರು ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳು ದುಡುಕಿನ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಸೂಚಿಸಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳು:
- ಕಡ್ಡಾಯ ವಿಚಾರಣೆ: ಒಬ್ಬರೇ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ 18 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಬಳಿ ನಿರ್ವಾಹಕರು (Conductors) ಪೋಷಕರ ಫೋನ್ ನಂಬರ್ ಪಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕನಿಷ್ಠ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಬೇಕು.
- ಆಧಾರ್ ಲಿಂಕ್ ಅಧಿಸೂಚನೆ: ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಮಕ್ಕಳ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವರ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಒಂದು ಮೆಸೇಜ್ ಹೋಗುವಂತಹ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಬಹುದು.
- ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗಾ: ಪ್ರಮುಖ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಂತಹವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯ ಅಪಾಯ – ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿ
ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ 13 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಗೆ “ನನಗೆ ಫ್ರೀ ಇದೆ, ತಮ್ಮನಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ಬೇಕಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಅರೆಬರೆ ಮಾಹಿತಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದು ಸುಲಭ, ಹೋದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಎಲ್ಲಿ? ಊಟಕ್ಕೆ ಹಣ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ? ಎಂಬ ಅರಿವು ಆಕೆಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಶಾಲೆಗಳ ಪಾತ್ರ:
ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸದೆ, ಇಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸದೆ ಮನೆ ಬಿಡುವುದು ಎಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅದು ಅವರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಕುತ್ತು ತರಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕು.
ಗಮನಿಸಿ: ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಘಟನೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ.
