ಆಮ್ಲ, ಕ್ಷಾರ ಮತ್ತು ಲವಣಗಳು
1. ಆಮ್ಲಗಳು (Acids)
ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ವಿನೆಗರ್, ಮೊಸರು ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲೀಯ ಗುಣ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿದಾಗ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅಯಾನ್ (H⁺) ನೀಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಆಮ್ಲಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಮ್ಲಗಳು ಹುಳಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ರುಚಿ ನೋಡುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಆಮ್ಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸೂಚಕಗಳ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀಲಿ ಲಿಟ್ಮಸ್ ಕಾಗದ ಆಮ್ಲದ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಕೆಂಪಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಮ್ಲಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳು
ಸಾವಯವ ಆಮ್ಲಗಳು:
ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಅನೇಕ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ನಿಂಬೆ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆಯಲ್ಲಿ – ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ
ವಿನೆಗರ್ನಲ್ಲಿ – ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ
ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ – ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ
ಹುಣಸೆಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ – ಟಾರ್ಟಾರಿಕ್ ಆಮ್ಲ
ಖನಿಜ ಆಮ್ಲಗಳು:
ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಆಮ್ಲಗಳು ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ – HCl
ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ – H₂SO₄
ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ – HNO₃
ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅಯಾನೀಕರಣದ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೂ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಯಾನೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವವು ಪ್ರಬಲ ಆಮ್ಲಗಳು. HCl, H₂SO₄ ಮತ್ತು HNO₃ ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. ಭಾಗಶಃ ಅಯಾನೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲದಂತಹವುಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲ ಆಮ್ಲಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
Acids, alkalis and salts HSTR notesಕ್ಷಾರಗಳು (Bases)
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿದಾಗ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನ್ (OH⁻) ನೀಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕ್ಷಾರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಷಾರೀಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕಹಿ ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಜಾರುವ ಅನುಭವ ನೀಡಬಹುದು.
ಕ್ಷಾರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕೆಂಪು ಲಿಟ್ಮಸ್ ಕಾಗದ ಬಳಸಬಹುದು. ಕ್ಷಾರದ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಲಿಟ್ಮಸ್ ನೀಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರಗುವ ಕ್ಷಾರಗಳನ್ನು ಆಲ್ಕಲಿ (Alkali) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉದಾಹರಣೆ:
ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ – NaOH
ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ – KOH
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಯ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು: ಎಲ್ಲಾ ಆಲ್ಕಲಿಗಳು ಕ್ಷಾರಗಳೇ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷಾರಗಳು ಆಲ್ಕಲಿಗಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
pH ಮಾಪಕ
ಯಾವುದೇ ದ್ರಾವಣ ಎಷ್ಟು ಆಮ್ಲೀಯ ಅಥವಾ ಕ್ಷಾರೀಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು pH ಮಾಪಕ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದರ ಮೌಲ್ಯ 0 ರಿಂದ 14ರ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ.
pH 7ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ → ಆಮ್ಲೀಯ
pH = 7 → ತಟಸ್ಥ
pH 7ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು → ಕ್ಷಾರೀಯ
ಆಮ್ಲೀಯ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ pH ಮೌಲ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಅದರ ಆಮ್ಲೀಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ pH ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಕ್ಷಾರೀಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ pH ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 7 ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
pH ಅನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸೂಚಕ ಅಥವಾ pH ಮೀಟರ್ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. pH ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿ S. P. L. Sørensen.
ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ pH
pH ಕೇವಲ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ HCl ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಣ್ಣಿನ pH ಬೆಳೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚು ಆಮ್ಲೀಯ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಕ್ಷಾರೀಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಮ್ಲ ಮಳೆಯು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ಬಾಯಿಯ pH ಬದಲಾಗುವುದರಿಂದ ಹಲ್ಲುಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
Acids, alkalis and salts HSTR notesಸೂಚಕಗಳು (Indicators)
ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಕೆಲವು ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೂಚಕಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೂಚಕ
ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ
ಕ್ಷಾರದಲ್ಲಿ
ನೀಲಿ ಲಿಟ್ಮಸ್
ಕೆಂಪು
ನೀಲಿಯೇ
ಕೆಂಪು ಲಿಟ್ಮಸ್
ಕೆಂಪೇ
ನೀಲಿ
ಫೀನಾಲ್ಫ್ತೇಲಿನ್
ಬಣ್ಣರಹಿತ
ಗುಲಾಬಿ
ಮೀಥೈಲ್ ಆರೆಂಜ್
ಕೆಂಪು
ಹಳದಿ
ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಗುಲಾಬಿ ಸಾರ ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
ಅರಿಶಿನವು ಕ್ಷಾರೀಯ ಪದಾರ್ಥದ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೆಂಪು-ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
Acids, alkalis and salts HSTR notes ತಟಸ್ಥೀಕರಣ ವಿಕ್ರಿಯೆ
ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರ ಪರಸ್ಪರ ವಿಕ್ರಿಯಿಸಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲವಣ ಮತ್ತು ನೀರು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಟಸ್ಥೀಕರಣ ವಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಮ್ಲ + ಕ್ಷಾರ → ಲವಣ + ನೀರು
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
HCl + NaOH → NaCl + H₂O
ಈ ವಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಖ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಉಷ್ಣೋತ್ಪಾದಕ ವಿಕ್ರಿಯೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
ತಟಸ್ಥೀಕರಣದ ಕೆಲವು ಬಳಕೆಗಳು
ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಟಸ್ಥೀಕರಣದ ತತ್ವವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ಆಮ್ಲೀಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಆಂಟಾಸಿಡ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಮ್ಲೀಯ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸುಣ್ಣದಂತಹ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲೀಯತೆ ಅಥವಾ ಕ್ಷಾರೀಯತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ತಟಸ್ಥೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಕೀಟಗಳ ಕಡಿತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಉರಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರತಿವಿಷಕಾರಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Acids, alkalis and salts HSTR notesಲವಣಗಳು (Salts)
ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರದ ವಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಲವಣಗಳು. ಲವಣಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರದ ಸ್ವಭಾವದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಬಹುದು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
ಪ್ರಬಲ ಆಮ್ಲ + ಪ್ರಬಲ ಕ್ಷಾರ → ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಟಸ್ಥ ಲವಣ
ಪ್ರಬಲ ಆಮ್ಲ + ದುರ್ಬಲ ಕ್ಷಾರ → ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಮ್ಲೀಯ ಸ್ವಭಾವದ ಲವಣ
ದುರ್ಬಲ ಆಮ್ಲ + ಪ್ರಬಲ ಕ್ಷಾರ → ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಷಾರೀಯ ಸ್ವಭಾವದ ಲವಣ
ಪ್ರಮುಖ ಲವಣಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪ್ಪು – NaCl
ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ನಮ್ಮ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಉಪ್ಪು. ಆಹಾರಕ್ಕೆ ರುಚಿ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೂಲ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೇಕಿಂಗ್ ಸೋಡಾ – NaHCO₃
ಇದನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮುಖ್ಯ ಬಳಕೆಗಳು:
ಕೇಕ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಬೇಕರಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಉಬ್ಬಿಸಲು
ಕೆಲವು ಆಂಟಾಸಿಡ್ಗಳಲ್ಲಿ
ಕೆಲವು ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ
ವಾಷಿಂಗ್ ಸೋಡಾ – Na₂CO₃·10H₂O
ವಾಷಿಂಗ್ ಸೋಡಾವನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ನ ಜಲಯುಕ್ತ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಬಳಕೆ:
ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯಲು
ಗಾಜು ಮತ್ತು ಸೋಪು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ
ನೀರಿನ ಶಾಶ್ವತ ಗಡಸುತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು
ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ – CaSO₄·½H₂O
ಜಿಪ್ಸಮ್ ಅನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು:
ಮುರಿದ ಮೂಳೆಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಹಾಕಲು
ಅಚ್ಚು ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ತಯಾರಿಸಲು
ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ
ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತೇವಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಮತ್ತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವ ಕಾರಣ, ಇದನ್ನು ಒಣ ಹಾಗೂ ಗಾಳಿಬಂಧಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಬ್ಲೀಚಿಂಗ್ ಪೌಡರ್ – CaOCl₂
ಬ್ಲೀಚಿಂಗ್ ಪೌಡರ್ ಅನ್ನು ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಬಿಳಿಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ಸೋಂಕು ನಿವಾರಣೆಯಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಫಟಿಕ ಜಲ (Water of Crystallisation)
ಕೆಲವು ಲವಣಗಳ ಸ್ಫಟಿಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನ ಅಣುಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ನೀರನ್ನು ಸ್ಫಟಿಕ ಜಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆ:
ಜಿಪ್ಸಮ್ – CaSO₄·2H₂O
ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ – CuSO₄·5H₂O
ನೀಲಿ ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಸ್ಫಟಿಕವನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದರ ಸ್ಫಟಿಕ ಜಲ ಹೊರಹೋಗಿ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸ್ಫಟಿಕ ಜಲದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
HSTR ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸೂತ್ರ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮೀಕರಣ, ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಓದುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತ.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕಾದವು:
ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ.
ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಆಮ್ಲ/ಕ್ಷಾರಗಳ ಉದಾಹರಣೆ.
pH ಮಾಪಕದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅರ್ಥ.
ವಿವಿಧ ಸೂಚಕಗಳ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ.
ತಟಸ್ಥೀಕರಣದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮೀಕರಣ.
NaCl, NaHCO₃, Na₂CO₃·10H₂O ಮುಂತಾದ ಲವಣಗಳ ಸೂತ್ರಗಳು.
ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲೀಚಿಂಗ್ ಪೌಡರ್ನ ಬಳಕೆ.
ಸ್ಫಟಿಕ ಜಲದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲ, ಕ್ಷಾರ ಮತ್ತು ಲವಣಗಳ ಉಪಯೋಗ.
ನೆನಪಿರ್ಲಿ ai generate notes ಕೆಲವೊಂದು ತಪ್ಪು ಆಗಿರಬುದು
